Het ongeval
Tijdens het laden van een schip met staalplaten liep een werknemer op 4 februari 2022 ernstig letsel op. De ploeg waarvan hij deel uitmaakte, voerde het stuwen van de platen uit op een manier die niet in het bedrijf was vastgelegd: de mannen stonden daarbij zelf op de platen, op een hoogte tussen twee en vijf meter, en reisden telkens een stukje mee op een plaat die door de kraan werd opgetild om vervolgens op een lager gelegen plaat over te stappen. Valbeveiliging ontbrak. De werknemer kwam ten val en liep een verbrijzelde hiel op, die later operatief moest worden hersteld. Zulke situaties vallen onder wat juristen een bedrijfsongeval noemen.
De boete van de minister
Het bedrijf had zelf een schriftelijke werkinstructie waarin het meeliften op een hijslast uitdrukkelijk werd verboden. Omdat die instructie in de praktijk niet werd gevolgd, legde de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de werkgever een boete op van 16.200 euro voor de onveilige uitvoering van de stuwwerkzaamheden. Daarnaast volgde een boete van 2.700 euro, omdat het ongeval niet op tijd bij de Nederlandse Arbeidsinspectie was gemeld. De rechtbank Rotterdam matigde het totaalbedrag eerder al wegens termijnoverschrijding tot 17.955 euro; de werkgever ging tegen de boetes zelf in hoger beroep.
Het bedrijf voerde aan dat de werknemer zelf in strijd met de instructies had gehandeld door met zijn benen over een hijsketting te gaan staan, en dat vooraf nog mondeling over veiligheid was gesproken. Ook zou de gekozen werkwijze, waarbij platen werden beklommen in plaats van via een ladder benaderd, per saldo veiliger zijn geweest dan het alternatief.
Oordeel van de Raad van State
De Afdeling bestuursrechtspraak gaat niet mee in dat verweer. Beslissend is dat niemand in het bedrijf ooit had getoetst of de in de praktijk gegroeide werkwijze veilig was: de methode stond nergens op papier en week bovendien rechtstreeks af van de eigen schriftelijke instructie. Dat er daarnaast, los van de instructie, zonder enige vorm van valbeveiliging op meer dan 2,5 meter hoogte werd gewerkt, maakt de overtreding compleet. Een eventuele fout van de werknemer zelf doet daar volgens de Raad van State niets aan af, omdat het systeem als geheel al niet deugde — en die verantwoordelijkheid ligt bij de werkgever, niet bij de individuele werknemer.
Ook de boete voor het te laat melden van het ongeval blijft in stand. Binnen twee weken na het ongeval was de werkgever namens de werknemer aansprakelijk gesteld, met daarbij expliciete vermelding van de ziekenhuisopname. Volgens de Raad van State had dat voor de werkgever aanleiding moeten zijn om zelf uit te zoeken of een meldplicht van toepassing was, in plaats van passief af te wachten.
Conclusie
Deze uitspraak maakt duidelijk dat een werkgever de verantwoordelijkheid voor een veilige werkwijze niet kan afschuiven op een werknemer die zich niet aan instructies hield, zolang de werkwijze zelf nooit op veiligheid is getoetst en op essentiële punten ontbreekt — zoals valbeveiliging. Een werkgever doet er daarom goed aan niet alleen instructies op papier te zetten, maar ook actief te controleren of de dagelijkse praktijk daarmee overeenkomt.
Meer lezen?
Lees de volledige uitspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2026:5491).
Heeft u vragen over aansprakelijkheid na een bedrijfsongeval of wilt u advies bij het verhalen van schade?
Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Dit kan via het telefoonnummer boven in beeld of door een e-mail te sturen naar info@rb-advocaten.nl.