Schade door overlijden

Schade door overlijden

Het recht is soms onrechtvaardig. Dit geldt in het bijzonder wanneer iemand door de schuld van een ander komt te overlijden. Als nabestaande verliest u een dierbare, maar de wet kent u een beperkter vorderingsrecht toe dan wanneer sprake is van letselschade bij een overlevend slachtoffer. Toch heeft u als nabestaande wel degelijk recht op een schadevergoeding, en dat recht is de afgelopen jaren ook uitgebreid.

Welke schadeposten kunt u als nabestaande claimen?

Nabestaanden kunnen op grond van artikel 6:108 van het Burgerlijk Wetboek de volgende schadeposten vergoed krijgen:

• Begrafenis- of crematiekosten, voor zover deze redelijk zijn.
• Kosten van levensonderhoud, wanneer u als nabestaande economisch afhankelijk was van de overledene. Dit geldt bijvoorbeeld voor een partner of kind dat financieel op de overledene steunde.
• Vergoeding van huishoudelijke hulp, wanneer de overledene deze taken in het gezin verrichtte en u die taken nu moet inkopen.
• Affectieschade, een vast bedrag als erkenning van uw verdriet om het verlies van uw naaste.

Was de overledene “toeschouwer” van een eerder ongeval waarbij een derde omkwam en heeft dit ongeval bij hem of haar een psychiatrisch ziektebeeld veroorzaakt, zoals een posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Dan gelden mogelijk andere regels, bijvoorbeeld via shockschade. Ook bij een geweldsmisdrijf bestaat er een aparte mogelijkheid om smartengeld te ontvangen via het Schadefonds Geweldsmisdrijven.

Affectieschade: erkenning voor uw verdriet

Sinds 1 januari 2019 kunnen naasten en nabestaanden aanspraak maken op affectieschade. Dit is een vaste vergoeding die niet bedoeld is om financiële schade te dekken, maar om erkenning te geven aan het verdriet dat u als nabestaande ervaart. De wet kent hiervoor vaste bedragen toe, afhankelijk van uw relatie tot de overledene.

Wie komt in aanmerking voor affectieschade?

• De partner of geregistreerd partner van de overledene
• Kinderen van de overledene
• Ouders van de overledene
• Personen die in een vergelijkbare, nauwe persoonlijke relatie tot de overledene stonden, zoals een pleegouder of pleegkind

Wettelijke bedragen affectieschade

De wet kent vaste bedragen toe. Bij overlijden ligt de vergoeding tussen de € 15.000 en € 17.500 per naaste, afhankelijk van uw relatie tot de overledene. Bij overlijden door een misdrijf gelden hogere bedragen: tot € 20.000. Voor ernstig en blijvend letsel, dus wanneer de naaste niet is overleden maar wel blijvend gewond is geraakt, gelden iets lagere bedragen: tussen de € 12.500 en € 15.000. Elke naaste die aan de voorwaarden voldoet, ontvangt zijn of haar eigen vergoeding.

Deze bedragen liggen wettelijk vast en zijn dus niet onderhandelbaar in hoogte. Wel kan de vergoeding worden verlaagd wanneer de overledene gedeeltelijk zelf schuld had aan het ongeval.

Ook als ongehuwde of samenwonende partner komt u mogelijk in aanmerking

Was u niet getrouwd of geregistreerd partner van de overledene, maar had u wel een duurzame relatie en voerde u samen een huishouden? Dan sluit dat een vergoeding voor affectieschade niet automatisch uit. Ook als ongehuwde, samenwonende partner kunt u onder omstandigheden gelden als naaste in de zin van de wet, mits u kunt aantonen dat sprake was van een nauwe en persoonlijke band die vergelijkbaar is met die van gehuwde partners. Wij beoordelen graag vrijblijvend of u aan deze voorwaarden voldoet.

Hoe claimt u affectieschade: via de verzekeraar of via het strafproces?

Er zijn twee wegen waarlangs u een vergoeding voor affectieschade kunt claimen. Welke weg voor u openstaat, hangt af van de manier waarop uw dierbare is komen te overlijden en van de vraag of er een aansprakelijke partij is aan te wijzen.

De civiele weg: rechtstreeks bij de aansprakelijke partij of diens verzekeraar

In de meeste gevallen, bijvoorbeeld bij een verkeersongeval, een bedrijfsongeval of een medische fout, is er een partij die aansprakelijk is voor het overlijden van uw naaste. Deze partij is doorgaans verzekerd voor dit soort schade. Wij stellen namens u de aansprakelijkheid vast, onderbouwen de schadeposten en onderhandelen met de verzekeraar over de affectieschade en de overige schadeposten. Dit traject verloopt buiten de rechtbank om en is voor u als nabestaande vaak de meest directe route, omdat wij het contact met de verzekeraar volledig uit handen nemen.

De strafrechtelijke weg: voeging als benadeelde partij

Is uw naaste overleden als gevolg van een strafbaar feit, bijvoorbeeld doodslag, moord of dood door schuld in het verkeer, en wordt de verdachte vervolgd? Dan kunt u zich als nabestaande “voegen” in het strafproces. U treedt dan op als benadeelde partij en dient uw vordering, waaronder de affectieschade, in bij het Openbaar Ministerie via het daarvoor bestemde voegingsformulier. De strafrechter beoordeelt uw vordering vervolgens tegelijk met de strafzaak tegen de verdachte. Dit heeft als voordeel dat u niet zelf een aparte civiele procedure hoeft te starten, maar het is wel van belang dat uw vordering goed en tijdig wordt onderbouwd. Wij begeleiden u hierbij, van het correct invullen van de formulieren tot het formuleren van een goed gemotiveerde vordering, zodat de rechter deze zo veel mogelijk integraal toewijst.

Let op: deze twee wegen sluiten elkaar niet per definitie uit, maar overlappen doorgaans. Bespreekt u met ons welke route in uw situatie de beste kans op een volledige vergoeding biedt, en welke praktische stappen daarbij komen kijken.

Schadefonds Geweldsmisdrijven als alternatief

Is er geen aansprakelijke partij bekend, bijvoorbeeld omdat de dader onbekend is gebleven of niet kan worden veroordeeld, of blijkt de dader niet in staat om de schade te vergoeden? Dan hoeft u als nabestaande niet met lege handen te staan. Wanneer het overlijden van uw naaste het gevolg is van een opzettelijk geweldsmisdrijf, kunt u een tegemoetkoming aanvragen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Dit fonds is bedoeld als vangnet: het keert een vast, beperkter bedrag uit, ongeacht of de dader ooit wordt gepakt of veroordeeld.

De kring van gerechtigden bij het Schadefonds is ruimer dan bij de affectieschadevergoeding via de aansprakelijke partij. Zo kunnen, naast partners, kinderen en ouders, onder omstandigheden ook broers en zussen van de overledene in aanmerking komen. Een aanvraag bij het Schadefonds staat los van een eventuele civiele procedure of strafzaak en kent haar eigen voorwaarden en termijnen.

Omdat de regelingen elkaar op onderdelen kunnen aanvullen maar ook kunnen overlappen, is het verstandig om uw situatie door ons te laten beoordelen voordat u een aanvraag indient. Wij bekijken samen met u welke route, of combinatie van routes, in uw geval de beste uitkomst biedt.

Shockschade: als u het ongeval zelf heeft meegemaakt

Naast affectieschade bestaat er ook shockschade. Dit is een andere schadepost, die al sinds de jaren negentig door rechters wordt toegekend. Shockschade geldt wanneer u het ongeval van uw naaste zelf heeft gezien, of vlak erna ter plaatse was en de gevolgen zag, en u daardoor zelf ernstig geestelijk letsel heeft opgelopen, bijvoorbeeld een posttraumatische stressstoornis.

Het belangrijkste verschil met affectieschade: bij shockschade moet u een eigen, vastgestelde psychische aandoening aantonen, meestal met een rapport van een psychiater of psycholoog. Bij affectieschade is dat niet nodig; die vergoeding staat vast zodra u aan de relatievereisten voldoet. Shockschade wordt bovendien niet begrensd door een vast maximumbedrag, maar per situatie beoordeeld. Beide vergoedingen kunnen naast elkaar worden toegekend.

Hoe wordt de aansprakelijkheid vastgesteld?

Om als nabestaande een schadevergoeding te ontvangen, moet eerst vaststaan dat een ander partij aansprakelijk is voor het overlijden. Dit kan bijvoorbeeld een andere verkeersdeelnemer zijn bij een verkeersongeval, een werkgever bij een bedrijfsongeval, of een zorgverlener bij een medische fout. Wij onderzoeken de toedracht van het ongeval, verzamelen het benodigde bewijs en stellen de aansprakelijke partij namens u aansprakelijk.

Wat moet u doen na het overlijden van een naaste door andermans schuld?

1. Bewaar alle documenten die met het overlijden te maken hebben, zoals een politierapport, overlijdensakte en medische informatie.
2. Houd de rekeningen bij van de begrafenis of crematie en andere kosten die direct met het overlijden samenhangen.
3. Neem contact op met een letselschadeadvocaat. Wij beoordelen kosteloos of er een aansprakelijke partij is en welke vergoedingen voor u en uw familie mogelijk zijn.
4. Laat het contact met de verzekeraar aan ons over. Zo hoeft u zich in een emotioneel zware periode niet ook nog bezig te houden met juridische correspondentie.

Veelgestelde vragen over schade door overlijden

Vragen?

Deel uw verhaal met ons. Wij kunnen u snel inzicht geven in uw juridische mogelijkheden. Neem contact met ons op. Gratis & vrijblijvend.